Başlıca renkleri ; siyah kanat akkuyruk,
akkanat akkuyruk ve beyaz olan Bursa ırkının (renk tanımlarını
sayfanın altında bulabilirsiniz) 12 tel kuyruk yapısı ve
kuyruküstü yağ bezesi bulunur.
Bursa bu özellikleriyle Mülakat ve Çakal
ırkından hemen ayrılır. Kuyruğun alt ve üst kapakları siyah olmalı
yalnızca 12 tel kuyruk ve altındaki ince kapak beyaz bulunmalıdır.
Siyah kanat akkuyruklarda beyaz gaganın ucundaki siyahlık tercih
edilirken akkanat akkuyruklarda ise kanat uçlarındaki beyaz
teleklerin 7-7 formunda olmasına dikkat edilir. Dik duruşlu,
neşeli ve hareketli bir yapıya sahiptirler. Orta irilikteki vücut
yapısında geniş ve dışa çıkık bir göğüs, uzun ve kalın yapılı
beyaz bir gaga ilk dikkati çeken özelliklerdendir. Kanatları
vücuduyla orantılı olarak normal uzunluktadır. Burun üzerinden
başlayan alın yapısının öne doğru çıkık olması yine önemli bir
özelliktir. Göz çevresindeki etli yapı kesinlikle beyaz ve
belirgin olmalıdır. Sari veya kırmızı etli göz çevresi istenilmez.
Göz rengi de çok önemli olup beyaz veya mavimsi beyaz olmasına
dikkat edilir. Bursa ırkının taşıdığı siyah renk tonuna hemen
hemen başka hiç bir güvercin ırkında rastlanılmaz. Hatta diğer
güvercin ırklarındaki parlak siyah renk tarif edilirken Bursa kusu
gibi ifadesi çokça kullanılır. Yanar-döner çok parlak bir siyah
rengi yine başka hiç bir güvercin ırkında rastlanılamayacak kadar
kırmızı ayaklar taşır. Beyaz tırnakların standart olduğu ayaklarda
bilekten asağısının temiz yani kesinlikle tüysüz-tozluksuz olması
gerekir. Biçimsel özellikleri keskin elemelerden geçirilen Bursa
ırkı makaraci ırklarımızdan biridir. Sakin karakteri uçuşa
geçeceği anda telaşlanmasıyla değişir. Sert kanat atışlarıyla çok
farklı Yüksekliklerde alışmaya bağlı olarak yaklaşık4-5 saat uçar.
Ortalama 10 güvercinlik gruplar halinde uçurulurlar. Birbirlerini
takip ederler ama biraz mesafe aralığı vererek kısmen dağınık
uçarlar. Yanlarına refakatçi verilmez, pırıltıya duyarlılıkları
yoktur. Bu yönüyle havada kontrol edilmeleri zordur. Salmalarından
oldukça açılabilirler. Diğer salmalara ve havada karşılaştıkları
diğer gruplara aldırış etmeden gezerek uçarlar. Salmalarına
inmelerine yakın veya çok yüksekteyken makaraya girerler. Bulut
yüksekliginde makaraya girdiklerinde grupta kısmi bir dagılma
görülürken ortalama 1-5 arası kombinasyonlarla makaraya girmeleri
seyretmeye deger bir görüntüdür. Kanat döverek veya uçus sırasinda
aniden başları tam kuyruk üstüne gelecek sekilde kanatları açık
pozisyonda makaralarını sergilerler. Yere inislerinde zorlanırlar,
salmalarının üzerinden bir kaç teget geçme sonrasında aniden iniş
yaparlar.Havada sergiledikleri bir baska farklı görüntü ise ani
yükselti degistirmeleridir. Yükseklerdeyken aniden kanat atarak 45
derecelik açıyla dalmaya benzer bir hareket göstererek hızla
alçalırlar sonra tekrar hızla yükselmeye baslarlar. Sahin veya
atmaca saldırısı anında bu özelliklerini kullanarak onlardan
ustalıkla uzaklasabilirler.Bursa ırkı alıştığı salmadan başka hiç
bir salmaya itibar etmezken satıldığı yere çok çabuk alışır.
Yalnız bir kerelik alıştırma egitimi dahi Bursa ırkının sadık
uçucu olması için çoğu kez yeterlidir. Uçus egitimi alanların
45-50 km. mesafeden evlerine dönmeleri beklenir. Buradan
anlaşılacağı gibi yavrular uçus egitimi alırken ve sonrasında pek
problem çıkarmazlar. Bakımı kolay olan Bursa ırkının dayanıklılığı
ve mükemmel yavru bakımı yetistiricisine sagladığı
avantajlardandır.Bursa yetistiricileri çok hassas kriterlerle ırkı
muhafaza ettiklerinden dolayı bugün arı ve mükemmel ailelere
rastlamak ülkemiz yetistiriciliği adına gurur vericidir.
KARABAS: Sadece kanat-kuyruk beyaz ve kafa siyah ise.
KARAKANAT : Sadece kuyruk tüyleri beyaz ise.
AKMAN : Kafa döneklerdeki gibi tamamen kesme beyaz ise.
ABRAS : Kafadaki beyazlık alında ise.
KILITLI : Beyazlık gözden göze serit gibi birleşirse.
SÜRMELI veya ÇEKMELI : Beyazlık göz hizasından kafanın arkasına
doğru giderse.
NOKTALI- MUSKALI- YASMAKLI : Kafada gaga altında beyazlık varsa
beyazlığın büyüklüğüne göre sırayla (azdan çokluğa) Noktalı,
Muskalı, Yasmaklı ismini alır.Mavi renkli olanlar ayrı bir irk
olup;MÜLAKAT . Mülakat uzlaşma anlamındadır. Yabani güvercinle
Bursa OYNAR'in eşleşmesi ile elde edildiği sanılmaktadır.
ARAŞTIRAN VE DERLEYEN
İRFAN BOZKURT