Ayrıca kimi kuşlarda göğüs kısmında bizim bazı
bango kuşlarımızda olduğu gibi gül çıkaranlarda mevcuttur.Zaman
içersinde belirli soylar ortaya çıksada bu soylardan muhtelif renk
ve desene sahip kuşların çıkması çok doğaldır.
Posta güvercini yarış amaçlı yetiştirildiği
için form özelliklerinden ziyade zeka ve bunun parelelinde
yarışlarda başarılı olması her zaman için daha fazla
önemsenmiştir.Bu demek değildirki posta güvercininde gözle görünen
bazı vasıflar aranmaz.Tam tersine kuşun yarışlardaki başarılarının
yanı sıra fiziki olarakta elde istenilen vasıflara sahip olması
her yetiştiricini ortak amacıdır.Bu vasıflar nelerdir sorusuna
gelince ;
Tüy yapısı: tüy yapısı posta güvercininde
aranılan en önemli özelliklerden bir tanesidir.İyi bir posta
güvercinini elinizde tuttuğunuzda adeta ipeğe dokunduğunuzu
hissetmelisiniz.Kadife gibi yumuşak tüyler kuşun iyi bir soydan
geldiğinin göstergesidir.Tüy yapısı neden bu kadar önemlidir.Zira
tüyü iyi olmayan bir güvercin hafif yağmurlu bir havada çabuk
ıslanır dolayısıyla uzun süre havada kalamaz.Yarışlarda
kuşlarımızı ne tarz bir hava durumu beklediğini bilemediğimiz için
her türlü hava şartlarında havada kalabilen ve ıslanmayan
güvercinler bizler için çok önemlidir.Kendim kümesimde denemek
için bazen özellikle hafif yağmurlu havalarda kuşlarımı uçururum
ve ıslanıp,ıslanmayanları tespit ederim.Bu sene İstanbul –kelkit
(950 km)hava mesafesi olan yarışta 35.olan 2000 doğumlu mavi rambo
isimli erkek kuşumun hiçbir zaman ıslandığını görmedim.Üstelik bu
yarıştan ertesi günü atmaca tarafından göğüs adelesi parçalanmış
olarak geldi.Şayet yara almasaydı eminimki daha iyi bir performans
sergileyecekti.Bu güvercin 3 senedir yarışıyor ve sayısız defalar
ödül kazandı.Erkek kardeşi siyah rambo ise onun kadar kaliteli
tüye sahip değil o nedenle sadece viteste (kısa mesafe) yarışıyor
ve sayısız bahis ve ödüller kazandı.Uzun mesafeyi bir defa denedi
ve başarısız olup eve geç döndü.Bunu sadece sizlere iki kardeşin
farklılıklarına örnek olsun diye yazıyorum.Hiç şüphe yokki ayrı
katagorilerde yarışsada ikiside benim için son derece önemli
güvercinler.Ancak maraton (uzun mesafe) güvercini mutlaka mükemmel
bir tüy yapısına sahip olmalıdır.Ünlü uzman Piet De Weerd diyorki;kuru
kümeslerin nemli kuşlarını besleyin,nemli kümeslerin kuru
kuşlarını beslemeyin.Dünyaca ünlü bu uzmanın anlatmak istediği şey
bana göre nemli olan kümeslerde kuşlar sağlıklı olmadığı için kuru
ve kırılgan bir tüy yapısına sahiptir ancak kuru olan kümeslerdeki
kuşlar sağlıklı olduğu için tüyleri hafif yağlanır ve tüylerin
üzerini pudralanmış gibi telekleri koruyucu beyaz toz kaplar ve bu
kuşlar insana nemli bir tüy yapısına sahip olma hissi verir.
Göz ve gaga yapısı: posta güvercininde gözlerin
büyük önemi vardır.Birçok yetiştirici özellikle damızlık
seçmelerinde gözlerin önemini vurgular.Şahsen bende bu teoriye
kısmende olsa inanıyorum ve önem veriyorum.Posta güvercininde
gözler son derece canlı ve metalik renklere sahip olmalıdır.Donuk
ve mat gözlere sahip olan güvercinin mutlaka sağlık problemi
vardır.Nasılki insanlarda gözler kalbin aynası ise kuşlardada
gözler sağlığın aynasıdır.Kuşun burun deliklerini ve gagasını
kapattığınızda şayet gözlerinden baloncuklar çıkarıyorsa bu
güvercin sağlıksızdır.Normal sağlıklı güvercin ile süper sağlıklı
güvercin arasında fark vardır.Bizler süper sağlıklı kuşlara sahip
olmak isteriz.Ayrıca kuşun gözüne göz damlası damlattığınızda
süper sağlıklı güvercinin gözü bu damlayı hemen emerken sağlıksız
veya normal sağlıklı güvercinin gözü damlayı emmez ve yanlara
akıtır. Eşleştirmelerde mutlaka zıt göz rengine sahip olan kuşları
birbirlerine vururuz.Böylece çıkacak olan yavrular canlı gözlere
sahip olur.Gözler kuşun vucudunda kafanın üst bölgesinde yer alıp
içe doğru hafif gömülmüştür.Bazı kuşlarda ise gözler adeta şaşı
gibi kuşun gaga istikametine doğru öne bakar ve bu kuşlar
genellikle olağan üstü damızlıklardır.Gaga çok fazla uzun olmamalı
(orta boy olmalı) ve burun delikleri rahat nefes alıp vermeye
uygun olacak şekilde yeterli genişlikte olmalıdır.Gaganın gözlere
doğru hayali bir çizgisini çektiğinizde bu hat gözlerin tam
ortasından geçmelidir.Kafa vucutla dengeli olarak yeterli
büyüklükte olmalı ve hafif kavisli yuvarlak bir görüntü
arzetmelidir.Gaga üstünde yer alan sakız (cere) kar beyazı ve
pütürsüz olamalı ve arada herhangi bir boşluk olmamalıdır.Kuşun
ırkına bağlı olarak bu sakız büyük veya küçük olabilir.
Göğüs kemiği; Her ne kadar yarışlarda kısa
göğüs kemiğine sahip kuşlarında kazandığı görülsede uzun ve hafif
eğimli bir göğüs kemiği tercih sebebidir.Zira göğüs adeleleri uçma
esnasında göğüs kemiğine baskı uygular.Göğüs kemiği ne kadar uzun
olursa bu uygulanan baskının şiddeti daha geniş bir alana
yayılacağı için kuş daha az yorulur.Ayrıca kuşun ön tarafında yer
alan göğüs kısmının hafif yuvarlanması ve genişlik arzetmesi
gelişmiş bir ciğer yapısının göstergesidir.Göğüs kemiği vucudun ön
kısmından çıkıntılı olarak başlar ve arkaya kadar uzanarak çatal
tabir ettiğimiz kısma yakın biter.Kuşu elimize aldığımızda
elimizle okşamak suretiyle göğüs kemiğini kontrol ederken aynı
zamanda göğüs kemiğinin her iki yanında yer alan göğüs adelelerini
kontrol etmiş oluruz.Güvercinde adele yapısı çok önemlidir.Mümkün
olduğunca gelişmiş ve esnek olmalıdır. Göğüs kemiğinin kuvvetli
olup olmadığını test etmek için elimize aldığımız güvercinin
sırtına her iki elimizin baş parmakları yardımıyla baskı
uygularız.Bu esnada bütün yük göğüs kemiğine bindiği için
güvercinin göğüs kemiği şayet zayıfsa bu baskıya dayanamaz ve
kuyruğunu havaya dikmek suretiyle tepki gösterir.Göğüs kemiği
güçlü olan güvercin ise kuyruğunu yere doğru sarkıtır.Bu
uygulamayı yaparken çok dikkatli olmalıdır zira aşırı baskı
güvercinde sakatlıklara neden olabilir.
Sırt veya Bel : güvercinde sırt veya bel
dayanma gücü açısından son derece güçlü olmalıdır.Geniş bir bel
kuyruğa doğru daralır. Ayaklar; ayaklar ince,açık pembe ve pulsuz
olmalıdır.Ayak uzun veya kısa olabilir.Geçmişte ayakları çok uzun
olduğu için birçok iyi güvercin elenmiştir.Oysa güvercinin ayak
yüksekliği genel yapısıyla doğru orantılıdır.Ancak her iki ayak
boyuda birbiriyle eşit uzunlukta olmalıdır.Biri uzun biri kısa
olmamalıdır.
Kanatlar; bu konunada da bu güne kadar çok
çeşitli teoriler ortaya atılsada genel kanı bir güvercinin
kazanması için iki adet kanatının olması yeterlidir
şeklindedir.Bununla beraber kısa mesafe yarışları için kısa
kanatlı ve sprinter özelliğe sahip kuşlar daha uygundur.Uzun
mesafe yarışları için ise uzun kanatlı güvercinler daha
uygundur.Benim tercihim güvercin yerde dururken kanat uzunluğu
kuyruk üzerinde uzanan siyah çizgiye Oturması hatta bu çizgiyi çok
az geçmesidir.Kuşun kanatını yelpaze şeklinde yana doğru
açtığınızda özellikle en baştaki ilk dört telek aynı boyda olmalı
ve diğer teleklerden bariz olarak uzun olmalıdır.Bu 4 telek uçları
bıçak gibi keskin olmalı ve dışa doğru eğim göstermelidir.Kuşun
kanatını 2 ayrı kısımda ele alacak olursak ilk 10 adet büyük telek
birincil kanattır ,diğer kısa 10 adet telek ise ikincil
kanattır.Kuşun birincil kanatının son teleği olan 10.telek diğer
ikincil kanat teleklerinin başlangıcında bariz olarak yüksekse bu
tarz kuşlar hız yarışları için kullanılabilir.
Kuyruk; posta güvercininde kuyruk adeta bir
dümen vazifesi gördüğü için ve havadaki denge açısından çok
önemlidir.Vucut tüyleri kuyruğun başlangıç noktasında üstünü örter
ancak çok fazla uzun olmamalıdır.İyi bir posta güvercininde
kuyruğun çok fazla uzun ve açık olması havadaki dengesi açısından
olumsuzluklar yaratabilir.Kuyruğa genel anlamda bakıldığında sona
doğru daralmalı ve adeta tek bir tüy görüntüsü vermelidir. Kuyruk
boyu kanat uzunluğundan en fazla 1 cm fazla olabilir.Posta
güvercinini elinize aldığınızda birkaç dakika sakinleşmesi için
bekledikten sonra her iki elimizin pamaklarını gevşetmek suretiyle
kuşun ayaklarını serbest bırakırız.İyi bir posta güvercini bu
işlem yapıldıktan sonra kuyruğunu yavaşça yere doğru sarkıtır.Bu
yöntem posta güvercini seçmelerinde sıkça kullanılır.
Denge: posta güvercinin vucudunun dengeli
olması çok önemlidir.Kuşu elinize aldığınızda ağırlığını öne doğru
vermeli gelişmiş bir adele yapısına sahip olmalı ancak çok ağır
olmamalıdır.Zira ağır kuşlar uzun süre havada kalamaz ve çabuk
yorulur.Ayrıca önden geniş olarak başlayıp arkaya doğru daralan
adeta üçgen şeklindeki sportif vucutlu kuşlar tercih
edilir.Dengeli bir güvercinde ayaklarından kafasına kadar olan
mesafe ile göğüsünden kuyruk sonuna kadar olan mesafe eşit
olmalıdır.
Renk ve diğer unsurlar hiç önemli
değildir.Sonuç itibariyle her renkten şampiyon olmuş kuşlar
mevcuttur. Esas olan tek şey kuşun görünen (mental) vasıflarından
ziyade görünmeyen (zihinsel) vasıflarıdır.Benim şahsi fikrim en
büyük uzman dahi kuşu elde değerlendirirken yanılgıya düşebilir
ama yarış sepeti asla yanılmaz.
Rahmi Bozkır
Kaynak:www.posta.net.tr.tc